یکی از روشهای بررسی عملکرد و ساختار قلب، اکوکاردیوگرافی است. این روش به طور بسیار رایج توسط متخصصان قلب انجام میشود و در تشخیص بیماریهای قلبی عروقی مختلفی کاربرد دارد. در این مقاله با توضیحات دکتر معصومه نوری، متخصص بیماریهای قلب و عروق، به بررسی کامل اکو قلبی، دلایل و مراحل انجام آن می پردازیم.
اکو قلب چیست؟
اکو قلبی، یک روش بررسی جزئیات ساختار و عملکرد قلب است که به کمک نوع خاصی دستگاه سونوگرافی انجام می شود. این روش تشخیصی به شکل های مختلفی قابل انجام است که در این مقاله اکو قلب از روی قفسه سینه را توضیح می دهیم.
چرا اکو قلب انجام می شود؟
اکو یک روش تشخیصی برای بررسی وضعیت سلامت و عملکرد قلب است. به طور معمول علت انجام اکو قلب، یکی از موارد زیر است:
- در مواردی که بیمار با شکایت های مربوط به سیستم قلبی عروقی به پزشک مراجعه می کند، انجام اکو برای تشخیص بهتر بیماری بسیار کمک کننده است.
- گاهی ممکن است در معاینات قلبی، موارد غیرطبیعی وجود داشته باشد که برای بررسی بیشتر، پزشک شما اکو قلبی را توصیه کند.
- برای بررسی دقیقتر موارد غیرطبیعی در نوار قلب و پیدا کردن علت ایجاد کنندهی آن، اکو یک روش بسیار پرکاربرد و مفید است.
- اکو قلبی برای پیگیری وضعیت و پیشرفت برخی بیماریها (مثل بیماری های دریچه ای) موثر است.
- گاهی قبل از انجام جراحی ها، مشاوره با پزشک قلب و عروق برای بررسی وضعیت سلامت قلب انجام می شود. بسته به نوع جراحی، ممکن است اکو نیز در این فرایند توصیه شود.
اکو قلبی چه مواردی را نشان میدهد؟
- جریان خون در قلب
- وضعیت دریچه ها و اختلالات آن ها (اندازهی دریچه ها و نحوهی باز و بسته شدن آنها)
- وضعیت انقباض و پمپاژ ماهیچهای
- اندازهی حفرهها (دهلیزها و بطنها)
- بررسی مقدار مایع اطراف قلب
- تشخیص بیماریهای مادرزادی قلب
- بررسی وضعیت عروق اصلی متصل به قلب
- وجود لخته یا تومورها در حفرهها
ناگفته نماند که برای بررسی وضعیت دقیق جریان خون در حفره های قلبی، چگونگی عبور آن ها از دریچه های قلبی و همچنین ارزیابی عروق اصلی متصل به قلب، از اکوکاردیوگرافی کالر داپلر استفاده میشود.
مراحل انجام اکو قلبی
- به اتاق مخصوص انجام اکو رفته، لباسهای بالاتنهی خود را در آورده و روی تخت خود دراز بکشید.
- بهترین وضعیت برای مشخص شدن جزئیات، به شکل دراز کشیده بر روی پهلوی چپ است. دست چپ خود را زیر سر قرار داده و دست راست خود را کنار بدن بگذارید.
- ممکن است برای دیدن هر چه بهتر قلب، در حین انجام اکو پزشک از شما درخواست کند که در وضعیتهای خاصی قرار بگیرید. حتماً در این مورد با پزشک معالج همکاری مناسب داشته باشید.
- برای وضوح بهتر تصویر، ژل مخصوصی روی قفسه سینه قرار داده میشود.
- پزشک با حرکت دادن پروب مخصوص به بررسی قلب از زوایههای مختلف میپردازد.
- در نهایت پزشک معالج نکات دیده شده در اکو را به شما توضیح داده و یک برگهی حاوی یافتههای به دست آمده به شما تحویل میدهد.
آمادگی برای انجام اکو قلبی
به طور معمول برای انجام اکو قلبی، آمادگی خاصی نیاز نمیباشد. برای انجام هر چه بهتر این روش تشخیصی، به نکات زیر توجه فرمایید:
- برای انجام اکو قلبی باید لباسهای بالاتنهی خود را در بیاورید یا به طور کامل بالا بزنید. به همین علت بهتر است که هنگام مراجعه به پزشک، لباس گشاد و راحت به تن داشته باشید.
- داروهای خود را مثل همیشه مصرف کنید. البته بهتر است که داروهای مصرفی خود را به پزشک اطلاع دهید.
عوارض اکو قلبی
همان طور که گفتیم، اکوکاردیوگرافی قلبی به کمک نوع خاصی از دستگاه سونوگرافی انجام میشود. به همین دلیل این روش بسیار ایمن است و به طور کلی عارضهی مهمی ندارد. انجام این روش تشخیصی در مادران باردار نیز منعی نداشته و هیچ آسیبی به جنین وارد نمیکند.
یکی از معدود عوارض گزارش شده، حساسیت به ژل پخش شده روی قفسهی سینه است که خوشبختانه جای نگرانی نداشته و با درمانهای معمول، بهبود مییابد. واکنشهای حساسیت شدید بسیار نادر هستند.
سوالات رایج در مورد اکوکاردیوگرافی قلبی
آیا انجام اکو قلبی درد دارد؟
خیر؛ این روش تشخیصی اصلاً دردناک نبوده و شما فقط حرکت دادن پروب بر روی قفسهی سینهی خود را متوجه میشوید.
اکو قلبی چقدر طول میکشد؟
مدت زمان انجام این روش تشخیصی به مهارت پزشک معالج شما بستگی دارد. به طور معمول مدت زمان اکو قلبی بیشتر از 20-15 دقیقه نمیباشد.
برای انجام اکوکاردیوگرافی قلبی از روی قفسه سینه، باید ناشتا باشم؟
خیر؛ این روش تشخیصی نیازی به ناشتایی ندارد.
تفاوت نوار قلب و اکو قلبی چیست؟ کدام بهتر است؟
در نوار قلب، تعداد ضربان و ریتم قلبی مشخص میشود و اطلاعاتی کلی در مورد اندازهی حفرههای قلبی به دست میآید. اما به کمک اکو قلبی میتوان تصاویر دقیقی از قلب، اندازهی آن، رگهای اصلی متصل به آن، وضعیت دریچهها و حرکت خون درون آن تهیه کرد. در واقع هر کدام از این روشهای تشخیصی، کاربرد خاص خود را دارند و نسبت به یکدیگر برتری ندارند.
برای انجام اکو، مادهی خاصی تزریق میشود؟
در موارد اندکی، ممکن است که پزشک معالج برای دیدن بهتر جزئیات، تزریق مادهی رنگی خاصی را قبل از انجام اکو توصیه کند. توجه داشته باشید که این تزریق در شرایط خاص بوده و همیشه انجام نمیشود.
تفاوت اکو قلبی و اکو کالرداپلر چیست؟
به کمک اکوکاردیوگرافی، میتوان اندازه و وضعیت ساختارهای مختلف قلبی را بررسی کرد. اما به کمک اکوکاردیوگرافی کالرداپلر، وضعیت جریان خون در عروق و حفرههای مختلف قلبی را ارزیابی کرد.
چه مواردی بر روی نتایج حاصل از اکوکاردیوگرافی قلبی تاثیر دارند؟
مهارت پزشک معالج در حرکت دادن پروب برای گرفتن بهترین تصویرهای ممکن از قلب و همچنین کیفیت دستگاه اکو در نتایج حاصل از این روش تاثیر زیادی دارد.
صحبت پایانی
بررسی سلامت قلبی برای پیشگیری از بیماری های قلبی عروقی و عوارض ناشی از آن ها اهمیت بسیار ویژهای دارد. یکی از روش های بسیار پرکاربرد و مفید برای تعیین وضعیت عملکرد و ساختار قلب، اکوکاردیوگرافی قلبی است. به کمک این روش، بیماریهای مختلفی مثل بیماریهای دریچهها، اختلال در پمپاژ خون و اندازهی حفرهها قابل بررسی است. انجام اکوکاردیوگرافی و تفسیر نتیجهی آن توسط پزشک متخصص انجام میشود. کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر معصومه نوری با پیشرفتهترین تجهیزات و مجربترین پرسنل، آمادهی خدمترسانی به شما عزیزان است. برای هماهنگی نوبت ویزیت توسط دکتر معصومه نوری، متخصص قلب و عروق و عضو انجمن قلب آمریکا، با ما تماس بگیرید یا روی نوبتدهی آنلاین کلیک کنید.
