درد قلب در نوجوانان یکی از ترسناک ترین شکایت هایی است که یک نوجوان می تواند مطرح کند و بیشتر والدین بلافاصله به سکته قلبی فکر می کنند. واقعیت آرامش بخش است: در این سن، تنها حدود دو تا پنج درصد دردهای قفسه سینه ریشه قلبی دارند و بقیه به عضله، غضروف دنده، ریه، معده یا اضطراب مربوط می شوند. با این حال گروه کوچکی از این دردها واقعا مهم اند و نشانه های آنها کاملا مشخص است.
در این مقاله بر پایه منابع انجمن قلب آمریکا و انجمن قلب اروپا است می خوانید علت درد قلب در نوجوانان چیست، در دختران و پسران چه تفاوتی دارد و کدام نشانه ها یعنی همین امروز باید نزد پزشک بروید.
آیا درد قفسه سینه در نوجوانان نشانه بیماری قلبی است؟
بیشترین سن بروز این شکایت یازده تا چهارده سالگی است، یعنی درست وسط دوره رشد سریع بدن. در این دوره قفسه سینه، دنده ها و عضلات با سرعت زیادی بزرگ می شوند و همین رشد ناهماهنگ به تنهایی می تواند درد ایجاد کند. نکته مهم این است که درد قلبی واقعی معمولا در حال استراحت شروع نمی شود؛ بلکه با فعالیت شدید بدتر می شود و علائم همراهی مانند غش، تپش نامنظم یا تنگی نفس دارد. دردی که تیز و کوتاه است، با انگشت قابل نشان دادن است و با تغییر وضعیت بدن یا نفس عمیق تغییر می کند، در اغلب غیرقلبی است.
شایع ترین علت های درد قلب در نوجوانان
۱. درد دیواره قفسه سینه و التهاب غضروف دنده ها
شایع ترین علت. کشیدگی عضلات پس از ورزش، بلند کردن اجسام سنگین، حمل کوله پشتی سنگین یا حتی سرفه شدید باعث می شود محل اتصال دنده ها به جناغ ملتهب و دردناک شود. مشخصه آن این است که با فشار دادن همان نقطه، درد دقیقا تکرار می شود.
۲. درد تیز و گذرای قفسه سینه
نوجوان از یک سوزش تیز در سمت چپ سینه شکایت می کند که چند ثانیه تا چند دقیقه طول می کشد، با نفس عمیق بدتر می شود و بعد کاملا برطرف می گردد. این حالت شایع، بی خطر و بدون نیاز به درمان است.
۳. علت های تنفسی
آسم، آسم ناشی از ورزش، سرماخوردگی با سرفه طولانی و عفونت ریه می توانند درد قفسه سینه ایجاد کنند. اگر درد همراه خس خس سینه یا تنگی نفس هنگام دویدن است، ریه ها را هم باید بررسی کرد.
۴. رفلاکس معده و مشکلات گوارشی
سوزش پشت جناغ که بعد از غذاهای پرچرب، تند یا نوشابه بدتر می شود و با دراز کشیدن افزایش می یابد، معمولا ریشه گوارشی دارد نه قلبی.
۵. اضطراب، استرس امتحان و حمله پانیک
اضطراب یکی از علت های بسیار شایع و کم توجه شده است. درد سینه همراه تپش قلب، احساس خفگی، گزگز دست و ترس شدید که در موقعیت های استرس زا مانند امتحان یا دعوا شروع می شود، الگوی کلاسیک حمله اضطراب است. این درد واقعی است و نباید با جمله «چیزی نیست» رد شود.
۶. نوشیدنی های انرژی زا، کافئین و دخانیات
مصرف نوشیدنی انرژی زا در نوجوانان بسیار رایج شده و می تواند ضربان قلب و فشار خون را بالا ببرد و باعث تپش قلب و درد سینه شود. سیگار و ویپ هم اثر مشابه دارند.
نوشیدنی های انرژی زا به راحتی در دسترس نوجوانان و جوانان هستند و درک تاثیر آنها بر قلب اهمیت زیادی دارد؛ افراد دارای مشکل قلبی یا فشار خون بالا باید مصرف آنها را محدود کنند. به نقل از: American Heart Association |
۷. علت های قلبی؛ نادر اما مهم
التهاب پرده اطراف قلب، التهاب عضله قلب پس از عفونت ویروسی، بی نظمی ضربان قلب، ضخیم شدن ارثی عضله قلب و ناهنجاری مادرزادی عروق قلب می توانند در نوجوان درد سینه ایجاد کنند که البته این موارد شایع نیستند، اما تقریبا همیشه با یک یا چند نشانه هشدار همراه هستند که در ادامه می آید.
تفاوت درد قلب در دختران و پسران نوجوان
اگرچه بیشتر علت ها در هر دو جنس مشترک است، چند تفاوت وجود دارد که کمتر گفته می شود. در دختران، پس از شروع قاعدگی، حساسیت و درد بافت پستان می تواند به شکل درد قفسه سینه حس شود و زمینه اضطرابی هم در دختران نوجوان شایع تر گزارش شده است.
در پسران، بزرگ شدن موقت بافت پستان در دوران بلوغ که کاملا طبیعی است و معمولا خودبه خود برطرف می شود، منبع درد و نگرانی است؛ همچنین ورزش سنگین و وزنه برداری، کشیدگی عضلات قفسه سینه را در پسران شایع تر می کند.
نشانه های خوش خیم در برابر نشانه های هشدار
نیازی به بررسی ندارد | باید بررسی شود |
درد در حال استراحت و بدون فعالیت شروع می شود | درد دقیقا هنگام ورزش یا دویدن شروع می شود |
تیز، کوتاه و با نوک انگشت قابل نشان دادن | فشارنده یا سنگین و منتشر در وسط سینه |
با فشار روی همان نقطه تکرار می شود | همراه غش، سرگیجه شدید یا تپش نامنظم |
با تغییر وضعیت بدن یا نفس عمیق تغییر می کند | همراه تب، تنگی نفس یا نوجوان را از خواب بیدار می کند |
سابقه خانوادگی بیماری قلبی زودرس وجود ندارد | سابقه مرگ ناگهانی یا بیماری قلبی ارثی در فامیل درجه یک |
درد قفسه سینه هنگام ورزش، همراه با ضربان نامنظم یا سریع، یا همراه با سرگیجه و غش، می تواند نشانه یک مشکل جدی قلبی باشد و باید ارزیابی شود. به نقل از: Duke Health |
هشدار جدی؛ در این شرایط بلافاصله با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید درد سینه ای که حین ورزش یا بلافاصله بعد از آن شروع شود، از حال رفتن هنگام فعالیت، درد شدید همراه تنگی نفس یا رنگ پریدگی، و ضربان بسیار سریع و نامنظمی که خودبه خود برطرف نمی شود. همچنین اگر در فامیل نزدیک سابقه مرگ ناگهانی در سنین پایین وجود دارد، حتی درد خفیف را هم بدون بررسی رها نکنید. |
سوالات شایع درباره درد قلب در نوجوانان
نوجوان من همیشه می گوید قلبم درد می کند، خطرناک است؟
تکرار شدن درد به تنهایی نشانه بیماری قلبی نیست و در بیشتر موارد ریشه عضلانی یا اضطرابی دارد. اما اگر الگوی درد تغییر کرد یا دائم تکرار شد، و هر یک از نشانه های هشدار اضافه شد، باید بررسی شود.
چه آزمایش هایی لازم است؟
معمولا شرح حال دقیق و معاینه کافی است. در صورت وجود نشانه هشدار، نوار قلب و در مواردی اکوکاردیوگرافی، تست ورزش یا هولتر ریتم قلب درخواست می شود.
آیا نوجوان با درد قفسه سینه باید ورزش را کنار بگذارد؟
اگر درد فقط در حال استراحت است و نشانه هشدار ندارد، معمولا نیازی به قطع ورزش نیست. اگر درد حین ورزش رخ می دهد، تا زمان ارزیابی پزشک باید فعالیت شدید متوقف شود.
چطور اضطراب را از مشکل قلبی تشخیص دهیم؟
درد اضطرابی معمولا با موقعیت استرس زا شروع می شود، همراه گزگز دست و تنفس تند است و با آرام شدن ظرف چند دقیقه فروکش می کند. تشخیص قطعی بر عهده پزشک است و نباید حس نوجوان را نادیده گرفت.
نگرانی را با یک ویزیت ساده تمام کنید یک معاینه و نوار قلب ساده می تواند خیال شما و نوجوانتان را راحت کند یا مشکلی را زودتر پیدا کند که درمانش آسان است. |
